Pies towarzyszy człowiekowi już od kilku tysięcy lat.  Dzięki doskonałemu węchowi i słuchowi, świetnej orientacji w terenie, inteligencji i przywiązaniu człowiek zawsze wykorzystywał psy użytkowo np. w myślistwie, przy wypasie zwierząt gospodarskich lub do ochrony mienia.

Obecnie w miastach pies postrzegany jest głównie jako towarzysz, doskonały kompan zabaw i najwierniejszy przyjaciel, którego wierność i oddanie nie ma sobie równych. Natomiast na terenach wiejskich pies trzymany jest ze względu na zdolności do obrony stada lub jako stróż strzegący mienia swego pana.

Poszczególne rasy psów (jest ich ponad 300) różnią się od siebie wielkością, budową, ciężarem, umaszczeniem. Poza fizycznymi cechami rasom można także przypisać charakter, dzięki czemu udało się wyselekcjonować psy posiadające predyspozycje do pewnych rodzajów prac. Zdolności, zrównoważony charakter, świetne wyszkolenie i sprawdzenie reakcji psów w najróżniejszych sytuacjach – to wszystko zaowocowało wyselekcjonowaniem PSÓW PRACUJĄCYCH.

 

PSY PRACUJĄCE dzielimy na:

 

- psy pracujące: psy ratownicze, psy asystujące, psy terapeuci, psy pracujące w policji i wojsku; czyli psy, których wysiłek rozkłada się dość równomiernie w ciągu całego dnia.

 

- psy sportowe: czyli psy biorące udział w wyścigach, agility, frisbee;

Ich wysiłek jest bardzo duży, jednak trwa zazwyczaj około kilkudziesięciu sekund. Psy sportowe muszą być odpowiednio karmione ze względu na szczególne narażenie na urazy ścięgien czy stawów –muszą być lekkie  (bo zbytni balast wpłynie na ich kondycję), ale równocześnie silne.

 

Większość osób kojarzy hasło „psy pracujące” z psami pracującymi w służbach mundurowych. Jednak jest to myślenie bardzo zawężone, ponieważ dzięki efektom licznych badań nad rolą psów oraz pracą ludzi z tymi zwierzętami udało się pozyskać w psach doskonałych pracowników, często nie do zastąpienia przez człowieka. Oto główne dziedziny, w których psi pracownik spisuje się wręcz doskonale:

 

Psy ratownicze – czyli te, które charakteryzują się świetną sprawnością fizyczną, doskonałym węchem, odpornością na trudne warunki atmosferyczne, wytrwałością i posłuszeństwem.

Wśród nich rozróżniamy:

- Psy ratujące z katastrof – do odnajdywania ofiar trzęsień ziemi, pożarów, wybuchów. Do tej roli szkoli się najczęściej  owczarki niemieckie i labradory

 

- Psy lawinowe – do wyszukiwania ludzi pod lawinami. Kiedyś były to głównie bernardyny, obecnie także berneńskie psy pasterskie i owczarki niemieckie

 

- Psy do ratownictwa wodnego –  to świetni pływacy wyspecjalizowani w ratowaniu tonących osób. Najczęściej są to nowofunlandy lub goldeny – a to ze względu na posiadanie gęstej sierści. Dzięki takiej pokrywie pies przebywający dłuższy czas w wodzie nie jest narażony na zbytnie wychłodzenie ciała.

 

Psy pracujące w służbach mundurowych (policja, wojsko, straż graniczna)

 

- Psy tropiące – w tej roli występują głównie labradory i owczarki niemieckie. Muszą charakteryzować się doskonałym węchem, umiejętnością tropienia, cierpliwością i wytrwałością.

- Psy patrolowe – muszą przede wszystkim być psami posłusznymi i gotowymi do obrony. Ważne jest by nie bały się wystrzałów czy nagłego zamieszania. Najczęściej szkolone rasy to: owczarki niemieckie, sznaucery olbrzymy, owczarki belgijskie.

 

- Psy do wykrywania narkotyków – to psy o doskonałym węchu, wytrzymałe i opanowane. Przeszukiwanie i aportowanie sprawia im ogromną przyjemność. W tej roli najczęściej występują: labradory, beagle, owczarki niemieckie. Przy okazji chcielibyśmy obalić mit, jakoby tym psom podawano narkotyki, aby je w jakiś sposób uzależnić od tego specyfiku i by ich poszukiwania były bardziej „zdopingowane”. NIC BARDZIEJ MYLNEGO! Psy te są szkolone na zapach, a nie smak! To informacja potwierdzona od osoby pracującej z takimi psami.

 

- Psy do wykrywania materiałów wybuchowych i broni – do tej pracy wybierane są psy bardzo opanowane i bardzo posłuszne oraz posiadające świetny węch. Pies po znalezieniu materiałów siedzi lub waruje – pod żadnym pozorem nie może niczego dotykać. Najczęściej szkoli się do tej roli: owczarki niemieckie, labradory, rottweilery, foksteriery.

 

- Psy do wykrywania ludzkich zwłok – predyspozycje do tropienia i świetny węch to podstawowy warunek, by pies mógł pracować w tej roli. Najczęściej są to labradory i owczarki niemieckie.

 

 

 

Psy towarzyszące osobom niepełnosprawnym to psy asystujące i pomagające chorym, którzy dzięki pomocy specjalnie wyszkolonych czworonogów zwiększają swoją niezależność i pewność siebie. Ludzie Ci nie czują się już tak izolowani, przełamują lęki, otwierają na świat. Poza

tym towarzystwo psa w życiu codziennym ma pozytywny wpływ na samopoczucie osób niepełnosprawnych.

 

- Pies-przewodnik niewidomych – to pies, którego cechuje zmysł opiekuńczy i spokój, inteligencja i bezwzględne posłuszeństwo. W roli tej spotykamy głównie labradory, goldeny, rotteilery, owczarki niemieckie i bernardyny.

 

- Psy dla osób poruszających się na wózkach – przechodzą odpowiednie szkolenie: muszą posiąść umiejętność poruszania się przy wózku inwalidzkim, w sytuacjach tego wymagających ciągnięcia wózka. Są wyszkolone do przynoszenia rzeczy będących poza zasięgiem inwalidy, także tych upuszczonych, noszą rzeczy, włączają światło i naciskają przycisk windy, otwierają lub zamykają drzwi oraz szuflady, pomagają w ubieraniu i rozbieraniu się, przynoszą telefon/słuchawkę, w sytuacjach zagrożenia szczekają, by sprowadzić pomoc. Pies towarzysz, po około 2-letnim szkoleniu, potrafi reagować na około 80 poleceń.  Najczęściej szkoli się owczarki niemieckie,goldeny, labradory oraz owczarki szkockie collie.

 

- Psy dla osób niesłyszących – o przydatności do takiej pracy nie decyduje rasa lecz przede wszystkim inteligencja, posłuszeństwo i spokojne usposobienie. Taki pies staje się niejako uszami swego pana, reaguje na dzwonek telefonu, dzwonek do drzwi czy budzik. Swoim zachowaniem ( a nie szczekaniem) przekazuje ważne informacje człowiekowi. Obecność psa zwiększa poczucie bezpieczeństwa, stanowi ważne wsparcie psychiczne.

Szkolenia te mają miejsce tylko w kilku krajach (USA, Holandia i Wielka Brytania). W USA gdzie tzw. „hearing dogs” są najbardziej rozpowszechnione, władze zezwoliły na ich towarzystwo we wszelkich miejscach publicznych na tej samej zasadzie jak psy osób niewidomych.

 

- Psy dla osób chorych na cukrzycę – ich szkoleniem zajęto się w ostatnich latach w Niemczech. Chore osoby z powodu braku cukru pocą się intensywniej, odczuwają niepokój i drżenie mięśni. Te właśnie sygnały specjalnie wyszkolone psy wyczuwają bardzo szybko. Głośnym i uporczywym szczekaniem oznajmiają tę sytuację, uspakajając się dopiero po powrocie poziomu cukru do normy. Wszystko to brzmi dość nieprawdopodobnie, ale świadkiem takiego zdarzenia była niedawno nasza wolontariuszka ze Szwecji i potwierdza, iż po wszczęciu psiego alarmu cukrzyk zmierzył sobie poziom cukru. Faktycznie sytuacja wymagała podania insuliny, dopiero po tym  psy uspokoiły się.

 

- Psy dla osób chorych na padaczkę - do końca nie jest jasne czy psy reagują na drobne zmiany zachowania czy też na subtelne zmiany w zapachu człowieka przed zbliżającym się atakiem padaczkowym. Jednak potrafią zauważyć zbliżający się atak nawet na kilka godzin przed jego nadejściem, w momencie gdy nie wyczuwają go jeszcze sami chorzy. Ostrzegają chorego swym zachowaniem (szczekają, są niespokojne, intensywnie liżą ręce choremu),dają sygnał, że ma zażyc lek, a cześć z nich zostaje także w czasie ataku przy epileptykach. Najczęściej szkolone w tym celu rasy to: goldeny,border collie,  setery a także  mieszańce.

 

- Psy do wykrywania raka – obecnie w Anglii trwają badania w jakim stopniu przy pomocy węchu psy potrafią wyczuć w moczu raka prostaty u mężczyzn i raka piersi u kobiet. Na razie są to wyłacznie testy…

 

- Psy (terapeuci) do Dogoterapii - psy używane do Dogoterapii muszą cechować się bardzo zrównoważonym usposobieniem, łagodnością, całkowitym brakiem agresji i odpornością na stres. Najczęściej psy te wykonują różne sztuczki, co ułatwia kontakt zwłaszcza z dziećmi. Rasami ze szczególnymi predyspozycjami do tej roli są goldeny i labradory.

 

 

 

Dogoterapia wpływa bardzo korzystnie na ludzi chorych. Pomaga m.in. otworzyć się na zewnątrz i przełamywać lęki, nawiązywać kontakt z otoczenie. Dzieci niepełnosprawne mają szczególne problemy z powodu braku kontaktu  otoczeniem, a pies potrafi przywrócić im wiarę we własne siły. Przytulenie i pogłaskanie psa, interakcje między człowiekiem a zwierzęciem mają niebywałe znaczenie, stymuluje rozwój: wzroku, słuchu czy mowy. Zajęcia z udziałem psów prowadzone są od wielu lat poza granicami naszego kraju. W Polsce Dogoterapia zdobywa coraz większe uznanie i popularność. Dzieje się tak na skutek doskonałych efektów terapeutycznych uzyskanych poprzez pracę z psem, co potwierdzają prowadzone w tym zakresie badania naukowe.